در دوم نوامبر 1917 بيانيه لرد بالفور وزير خارجه دولت بريتانيا منتشر شد كه در آن از حمايت انگلستان براي تشكيل يك دولت يهودي در سرزمين فلسطين سخن رفته بود.  

دولت انگلستان براي كاهش اعتراضات، اقدام ديپلماتيك را شروع كرد و به عرب‌ها اطمينان داد كه بر سر پيمان خود با آنها ايستاده است و هدف آنان آزاد كردن سرزمين‌هاي عربي از سلطه‌ي تركان عثماني است.

تصرف فلسطين در سپتامبر 1918 پايان گرفت و امپراطوري عثماني پس از جنگ اول ميان دولت‌هاي قدرتمند غربي تقسيم شد و سهم اعراب تنها وعده استقلال بود.

در بيست و هشتم ژوئن 1919 پيمان جامعه ملل در كنگره‌ي صلح ورساي به امضاء رسيد كه در آن بر تحت‌الحمايگي و قيموميت (صرفاً بحث مورد مشورت قرار گرفتن) فرانسه و انگليس بر سوريه، لبنان و فلسطين تاكيد كرد، اما دولت انگليس از فرصت استفاده كرد و با وجود مخالفت اعراب، خود را قيم حاكم خواند و اداره‌ي امور حكومتي را در فلسطين بر عهده گرفت. فرانسه نیز در 24 ژوئيه 1920 با استناد به اين پيمان به سوريه حمله و آنجا را اشغال كرد.

در روزهاي چهارم تا هشتم آوريل 1920 در بيت‌المقدس اعتراض عليه سلطه انگليس و حركت يهودي كردن فلسطين به قيام بزرگي تبديل شد و عده زيادي از يهوديان و اعراب كشته و مجروح شدند. در اوايل ژوئيه 1920 دولت بريتانيا، پايان حكومت نظامي و شروع حكومت عادي با ریاست هربرت ساموئل یهودی را اعلام كرد. حكومت جديد انگليسي- صهيونيستي شروع به انتقال اراضي از دست فلسطينيان به يهود كرد. وسايل و ابزار ضروري كشاورزي در انحصار حكومت قرار گرفت و به بهانه‌ي مقروض بودن فلسطينيان دام‌ها و زمين‌هاي كشاورزي آنان را مصادره كرد، بر مقدار ماليات افزوده شد و به ناچار فلسطينيان زمين را رها مي‌كردند. حكومت قيم هم اين زمين‌ها و زمين‌هاي مصادره‌اي را به يهود واگذار كرد. در كنار آن ورود يهوديان از اروپا و ديگر نقاط جهان را سرعت بخشيد و امتيازات آب و برق مناطق گوناگون را به يهود واگذار کرد. اعتراض گسترده عليه حكومت قيم و سياست‌هاي يهودي كردن فلسطين در 1920 نیز توسط ارتش بريتانيا و شبه نظاميان صهيونيست سركوب شد.

در 1927 دولت سرپرست امتياز استخراج املاح و معادن بحرالميت را به يهود واگذار كرد و در 1930 به مدت 75 سال به آنان واگذار كرد! در روز 23 سپتامبر 1928 يهوديان به حرم شريف در بيت‌المقدس تجاوز كردند و بخشي از آن را متصرف شدند. تظاهرات مردم مسلمان عليه اين تجاوزات و حركت ضد استعماري مردم (انقلاب براق) نیز به كشتار انقلابيون توسط ارتش بريتانيا و شبه نظاميان يهود منجر شد. دادگاه‌هاي انگليسي مردم فلسطين را محاكمه و محكوم كردند. 3 نفر اعدام، 17 نفر حبس ابد و هشتصد نفر محكوميت‌هاي چندين ساله و بسياري از شهرها و دهات فلسطيني محكوم به پرداخت خسارات سنگين شدند كه به بهانه عدم توان در پرداخت جرائم، زمين‌ها و اموال آنان مصادره و در اختيار آژانس يهود قرار داده شد. در این دادگاه انگليسي فقط يك پاسبان يهودي را كه در يافا به خانه پيشنماز مسجدي وارد شده و او و شش نفر از

اعضاي خانواده‌اش را سر بريده بود، ابتدا محكوم به اعدام، سپس حبس ابد و بعد به 10 سال زندان محكوم شد كه پس از چندي آزاد گرديد!

دولت انگليس تعداد زيادي تفنگ ميان كشاورزان و كارگران يهود توزيع کرد و اعتراضات گسترده‌ در نابلس و ديگر شهرهاي فلسطين نیز موجب درگيري و زندانی شدن آنها شد.

در دوران رياست واكهوب بر دولت سرپرست، انتقال اراضي فلسطيني به يهود شتاب گرفت و در كنار آن آمار مهاجرين صهيونيست به فلسطين نيز بالا رفت. در تظاهرات بيت‌المقدس و يافا، ارتش انگليس همراه با شبه نظاميان صهيونيست مردم بي‌سلاح را زير آتش قرار دادند.

هر روز قوانين جديدي از سوي دولت سرپرست به نفع يهود و به ضرر فلسطينيان تصويب و اجرا مي‌شد و در كنار آن مصادره و انتقال اراضي به يهود و مهاجرت يهوديان به فلسطين، شتاب مي‌گرفت. در كنار آن اعتراضات مردمي عليه اين اقدامات بالا گرفت. جنگ دوم و ادعاي مرگ بيش از شش ميليون يهودي توسط آلمان بهترين فرصت براي صهيونيست‌ها بود تا بتوانند از فضاي ترحم نسبت به يهود پس از جنگ دوم بهره گرفته و پشتيباني دولتمردان غربي بويژه آمريكا را در تشكيل دولت يهودي با خود داشته باشند. در كنار اين اقدامات، گروه‌هاي تروريستي هاگانا و ايرگون (بدنه ارتش رژيم صهيونيستي) شكل گرفت. اين نيروهاي شبه نظامي توسط ارتشيان يهودي كشورهاي اروپايي بويژه لهستان آموزش مي‌ديدند. از آغاز سال 1944 همين گروه‌ها شروع به بمب‌گذاري و خرابكاري كردند.

در 1947 بيفن وزير امور خارجه انگلستان اعلام کرد كه انگليس در مسئله فلسطين به بن‌بست رسيده و ناچار تصميم، به جامعه ملل ارجاع مي‌شود! سازمان ملل متحد هم كميسيوني را كه متشكل از نمايندگان استراليا، كانادا، چكسلواكي، يوگسلاوي، گواتمالا، هندوستان، ايران، پرو، سوئد و اوروگوئه بود براي بررسي به فلسطين مي‌فرستد. که طرح تقسيم سرزمين فلسطين به دو دولت يهودي و فلسطيني را ارائه داد! مجمع عمومي هم در بيست و نهم نوامبر 1947 رأي به تقسيم سرزمين فلسطين داد. مردم مسلمان منطقه ناچار ارتش مردمي براي نجات فلسطين تشكيل دادند. در ژانويه 1948 اولين ستون نظامي داوطلبان وارد فلسطين شد و در شمال آن موضع گرفت. دومين ستون در فوريه همان سال وارد بيسان و نابلس شد. ستون سوم در ماه مارس به فلسطين وارد شد و در مثلث الرعب در پيرامون نابلس مستقر شد. پس از تصويب طرح تقسيم به مدت پنج ماه مبارزات شديد مسلمانان با ارتش بريتانيا و شبه نظاميان ايرگون، هاگانا و اشترن ادامه داشت.

انگلستان اعلام كرد كه 15 مي 1948 فلسطين را تخليه خواهد كرد. ابتدا مناطق يهودي مثل شهر تل‌آويو را تخليه كرد و تمام تجهيزات نظامي خود را براي يهود باقي گذاشت. در همان هنگام نيروهاي انگليسي مناطق عربي را به شدت كنترل مي‌كردند و اجازه نمي‌دادند كه عرب‌ها اسلحه بدست آورند. در دهم آوريل نيروهاي مسلح يهود به ديرياسين حمله بردند و دويست و پنجاه نفر از اهالي آنجا را به طرز بسيار فجيعي قتل‌عام كردند در حالي كه نيروهاي انگليسي در همان نزديكي بودند و هيچ كاري انجام ندادند. اين نخستين كشتار از اين نوع بود. حادثه دوم نابودي روستاي ناصرالدين در نزديكي طبريه بود. وقتي دول عربي در صدد اعزام نيرو به فلسطين بودند، انگلستان اعلام كرد تا پيش از 15 مي 1948 كه پايان تخليه ارتش انگليس از فلسطين مي‌باشد، ورود نيرو به فلسطين را تجاوز به انگليس تلقي و با آن برخورد خواهد كرد!

به اين ترتيب دولت انگليس بتدرج مناطق فلسطيني را تخليه و در اختيار نيروهاي شبه نظامي صهيونيست قرار داد. اين شيوه تخليه ارتش كه همراه با تجاوزات شديد صهيونيست‌ها در پناه ارتش انگليس بود، موجب شد كه بسياري از مناطق و املاك از ساكنان اصلي تخليه و صهيونيست‌ها در آنجا مستقر شوند. بدين ترتيب بسياري از فلسطينيان، آواره‌ي لبنان، سوريه مصر و اردن شدند آن هم به اميد تخليه كامل ارتش انگليس تا پس از آن با كمك سپاه اعراب بتوانند به خانه و كاشانه‌ي خود بازگردند! كاري كه هرگز اتفاق نيفتاد.

در نيمه شب 15 مي 1948 كه نماينده عالي انگليس فلسطين را از طريق بندر حيفا ترك گفت صهيونيست‌ها تشكيل دولت را اعلام كردند. چند دقيقه بعد ترومن رئيس‌جمهور آمريكا آن را به رسميت شناخت! و نيروهاي عربي، متشكل از نظاميان سوري، عراقي، مصري و لبناني از شمال، جنوب و شرق وارد فلسطين شدند، درحاليكه هنوز شوراي امنيت در مورد فلسطين در حال بررسي بود.

 آشنايي با صهيونيسم

صهيونيسم نام سازماني سياسي كه در سال 1897 به رهبري يك روزنامه نگار يهودي  اتريشي بنام تئودور هرتزل در اروپا اعلام موجوديت نمود. هرتزل  در سال 1860 در بوداپست متولد و در سال 1904 در 45 سالگي در اتريش از دنيا رفت. رشته تحصيلي وي حقوق و شغل او روزنامه نگاري بود. او افكار و نظراتش را در كتاب «دولت يهود» (يودن اشتات) منعكس کرد و از 35 سالگي بصورت رسمي وارد مقوله سياست شد.

در سال 1895یک يهودي عضو ارتش فرانسه به نام دريفوس به جرم خيانت دستگير شد و موجي از نفرت نسبت به يهود، اروپا را فرا گرفت. هرتزل به دفاع از او پرداخت که پس از يك ماجراي بسيار جنجالي به تبرئه شدن دريفوس در سال 1906 منجر شد. پس از آن موجي از ندامت نسبت به بدرفتاري با يهوديان شكل گرفت و موضوع وظيفه دول غربي در كمك به يهوديان براي تشكيل يك دولت نهادينه شد.

تئودور هرتزل در چنين سالهايي تئوري تشكيل دولت يهودي را عنوان نمود و در 37 سالگي رهبري جرياني را برعهده گرفت كه خواهان تشكيل دولت يهودي بودند. هرتزل يكسال قبل از مرگش از ايجاد كشور يهودي در اوگاندا استقبال کرد كه با مخالفت شديد ساير اعضاء مواجه شد. هرتزل در جستجوي وطني براي يهود، فلسطين را نشانه رفت و با ادبيات دين مدارانه، صهيون (نام كوهي در اطراف بيت المقدس در فلسطين) تبلیغ نمود. عده زيادي از يهوديان عالم معتقدند «ماشيح» يا منجي عدالت روزي ظهور خواهد نمود و اين كوه محل ظهور اوست.

 از مجموع5/13 تا 15 ميليون يهودي دنیا، بيش از 10 ميليون از آنها در آمريكا و سرزمينهاي اشغالي ساكن اند. آنها مانند پيروان ساير اديان، فرق مختلفي دارند. برخي از يهوديان، تلمود (مجموعه تفاسيري كه بر تورات خورده است) و برخی دیگر، ظهور ماشيح در صهيون را انکار می کنند. گروهي از يهوديان ورود به فلسطين را قبل از ظهور ماشيح، کاری بیهوده و مخالف دين یهود مي پندارند و معتقدند بايد پس از ظهور ماشيح در فلسطين حضور بهم برسانيد.

در چنين فضائي صهيونيسم كه مروج يك عقيدة جديد در دين يهود بود،  در سال 1897 صهيونيسم اولين كنگرة خود را در سوئيس برگزار و به عنوان يك سازمان سياسي اعلام موجوديت نمود.  بر اساس اين عقيده، يهوديان مي بايست از نيل تا فرات يعني سرزميني كه خداوند به حضرت ابراهيم و فرزندانش عطا نمود را از آن خود نمايند و سرآغاز اين حركت از فلسطين شروع مي شود. طبق آموزه هاي صهيونيسم وقتي يهوديان در فلسطين جمع شده اند، زمينه ظهور ماشيح فراهم و منجي در كوه صهيون و در سرزمين شير و عسل، ظاهر شده و دنيا پر از عدل و داد و نيكوكاري خواهد شد.

تلاش صهيونيزم بر چند محور استوار است كه عبارتند از:

1- اعتقاد به برتري قومي و نژادي يهود 2- ايجاد حكومت جهاني يهود

3- تلاش براي بازگشت يهود به سرزمين موعود كه همان فلسطين است.